АЛМАТЫДА ӘЗЕРБАЙЖАН КІЛЕМ ӨНЕРІНІҢ БАЙ МҰРАСЫ ТАНЫСТЫРЫЛДЫ

«Халық өнеріндегі уақыт тынысы» көрмесі Әзербайжанның бай кілем және дәстүрлі өнер мұрасын Алматыдағы өнерсүйер қауымға ұсынды Әзербайжанның бай мәдени мұрасы мен ғасырлар бойы қалыптасқан кілем өнерін таныстыратын **«Халық өнеріндегі уақыт тынысы»** атты көрме 2026 жылғы 4 қыркүйекте Алматы қаласындағы **Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейінде** ашылды. Көрмеге **Әзербайжан Ұлттық кілем музейінің** қорынан алынған XIX–XX ғасырларға жататын бірегей өнер туындылары қойылды. Экспозиция Әзербайжан кілем өнерінің аймақтық ерекшеліктерін, көркемдік дәстүрлерін және тарихи даму жолын кеңінен таныстырады. Көрме **2026 жылғы 4 қазанға дейін** жалғасады. ## Әзербайжан кілем өнерінің бай географиясы Көрменің негізгі бөлімінде **Губа, Баку, Ширван, Қарабақ, Газах және Гәнжә** өңірлеріне тән кілемдер ұсынылған. Сонымен қатар экспозициядан **Пирабадил, Габустан, Сурахани, Фахрали, Салахлы, Ханлыг және Мир** секілді түкті кілем үлгілерін, сондай-ақ **килим, шадда, варни және зили** сияқты түксіз тоқымаларды көруге болады. Бұл туындылар сәндік-қолданбалы өнердің құнды үлгілері ғана емес, сонымен бірге Әзербайжан халқының тарихи жадын, эстетикалық талғамын және дәстүрлі мәдениетін бейнелейтін маңызды мәдени мұра болып табылады. ## Латиф Керімовтің 120 жылдығына арналған арнайы бөлім Көрменің ерекше бөлімдерінің бірі Әзербайжанның белгілі кілем өнерінің шебері **Латиф Керімовтің туғанына 120 жыл толуына** арналды. Экспозицияда Латиф Керімов жасаған кілем эскиздерімен қатар **«Екінші көктем»** және **«Хатаи»** атты кілемдер де көпшілік назарына ұсынылды. Латиф Керімовтің шығармашылық мұрасы Әзербайжанның дәстүрлі кілем өрнектерін зерттеу, жүйелеу және кейінгі ұрпаққа жеткізу ісінде айрықша маңызға ие. ## Кілем өнерінен кең ауқымды мәдени мұраға дейін **«Халық өнеріндегі уақыт тынысы»** көрмесі тек кілемдермен шектелмейді. Экспозициядан **мафраш, хурджун және чұл** сияқты дәстүрлі бұйымдармен қатар көркем кесте үлгілері, зергерлік бұйымдар, металл өңдеу өнері және Әзербайжан әйелдерінің дәстүрлі киімдері де орын алған. Осылайша көрме келушілерге Әзербайжанның дәстүрлі қолөнерінің түрлі бағыттарын бір кеңістікте танып, олардың тарихи және мәдени сабақтастығын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. ## Қазақстан мен Әзербайжан арасындағы мәдени ынтымақтастық Көрменің ашылу салтанаты Қазақстан мен Әзербайжан арасындағы мәдени байланыстарды одан әрі нығайтуға бағытталған маңызды шаралардың біріне айналды. Ашылу рәсімінде **Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейінің директоры Сержан Саров, Түркі мәдениеті және мұрасы қорының жоба жетекшісі Серік Нұрмолдаев, Әзербайжанның Қазақстандағы Елшілігінің Алматы қаласындағы кеңсесінің басшысы Вусал Рәжебәли және Әзербайжан Ұлттық кілем музейінің директоры Амина Маликова** сөз сөйледі. Іс-шара барысында **«Отырар сазы» оркестрінің** музыкалық бағдарламасы ұсынылып, Әзербайжан мен Әзербайжан Ұлттық кілем музейінің коллекциясы туралы бейнероликтер көрсетілді. Одан кейін көрменің ресми ашылуына арналған лента қию рәсімі өтті. Салтанатты шара аясында **Әзербайжан Ұлттық кілем музейі мен Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейі арасында ынтымақтастық туралы меморандумға** қол қойылды. Бұл келісім екі музей арасындағы кәсіби тәжірибе алмасуды, бірлескен жобаларды жүзеге асыруды және мәдени мұраны зерттеу мен насихаттау бағытындағы ынтымақтастықты дамытуға мүмкіндік береді. ## Түркі халықтарының ортақ мәдени мұрасы Көрме бағдарламасы аясында **«Қазақ және Әзербайжан халықтарының сәндік-қолданбалы өнері: тарихи тамырлар, этномәдени сабақтастық және қазіргі даму үрдістері»** тақырыбында дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Кездесу барысында екі халықтың дәстүрлі өнеріндегі тарихи байланыстар, мәдени сабақтастық және ұлттық мұраны қазіргі кезеңде сақтау мен дамыту мәселелері талқыланды. Әзербайжанның кілем тоқу дәстүрі адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының маңызды құндылықтарының бірі ретінде **ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне** енгізілген. ## Қазақстандағы әзербайжан мәдени мұрасы Көрменің тағы бір маңызды ерекшелігі — экспозицияның тек Әзербайжан Ұлттық кілем музейінің қорымен шектелмеуі. Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейінің қорында сақталған, **1940–1980 жылдар аралығында Қазақстандағы әзербайжан қауымдастығы өкілдері музей қорына тапсырған бірқатар мәдени жәдігерлер** де көрме аясында көпшілік назарына ұсынылды. Бұл жәдігерлер Қазақстан мен Әзербайжан халықтары арасындағы мәдени байланыстың тарихи тамырын айқындай түседі. ## Көрме туралы **Көрменің атауы:** «Халық өнеріндегі уақыт тынысы» **Өтетін орны:** Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейі **Мекенжайы:** Алматы қаласы, Самал-1, 44-ғимарат **Өтетін мерзімі:** 4 қыркүйек – 4 қазан 2026 жыл **«Халық өнеріндегі уақыт тынысы» көрмесі — Әзербайжанның ғасырлар бойы қалыптасқан кілем өнерін, дәстүрлі қолөнерін және түркі халықтарына ортақ мәдени құндылықтарды Алматы төрінде таныстыратын маңызды мәдени жоба.**